❓ RTE प्रवेश FAQ - वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

Q. RTE 25% प्रवेश प्रक्रिया काय आहे?

शिक्षण हक्क कायदा (RTE) 2009 अंतर्गत, खाजगी विनाअनुदानित शाळांमध्ये 25% जागा आर्थिकदृष्ट्या मागास (EWS) आणि वंचित गटातील (SC/ST/NT/OBC/SBC) मुलांसाठी राखीव ठेवल्या जातात. या विद्यार्थ्यांना इयत्ता 1 ली ते 8 वी पर्यंत मोफत शिक्षण दिले जाते.

Q. RTE 25% प्रवेशासाठी शुल्क भरावे लागते का?

नाही. RTE 25% कोट्यातून प्रवेश मिळालेल्या विद्यार्थ्यांचे शिक्षण (ट्युशन फी) 8 वी पर्यंत पूर्णपणे मोफत असते. तथापि, काही खाजगी शाळा पुस्तके, गणवेश किंवा इतर उपक्रमांसाठी शुल्क आकारू शकतात (शाळेच्या नियमांप्रमाणे).

Q. RTE प्रवेश 2026-27 कधी सुरू होणार?

RTE प्रवेश प्रक्रिया सामान्यतः दरवर्षी जानेवारी किंवा फेब्रुवारी महिन्यात सुरू होते. अधिकृत वेळापत्रक जाहीर होताच आपल्याला या वेबसाइटवर किंवा बातम्यांद्वारे कळवले जाईल.

Q. RTE प्रवेशासाठी उत्पन्नाची मर्यादा किती आहे?

आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटक (EWS): पालकांचे वार्षिक उत्पन्न 1 लाख रुपयांपेक्षा कमी असावे (ओपन प्रवर्गासाठी).
वंचित गट (SC/ST/NT/OBC/SBC): वार्षिक उत्पन्नाची कोणतीही अट नाही, परंतु जातीचा दाखला आवश्यक आहे. ओबीसी प्रवर्गासाठी नॉन-क्रिमीलेअर प्रमाणपत्र लागू शकते.

Q. वयोमर्यादा (Age Limit) काय आहे?

नर्सरीसाठी: किमान वय 3 वर्षे पूर्ण (31 मार्च रोजी).
पहिलीसाठी: किमान वय 6 वर्षे पूर्ण (31 मार्च रोजी).
वयोमर्यादा दरवर्षी शासनाच्या निर्णयानुसार थोडी बदलू शकते, त्यामुळे नवीन GR पहावा.

Q. भाड्याच्या घरात राहणारे लोक अर्ज करू शकतात का?

होय. भाड्याच्या घरात राहणारे पालक 'रजिस्टर्ड भाडेकरार' (Registered Rent Agreement) पुरावा म्हणून सादर करून अर्ज करू शकतात. नोटराईज्ड भाडेकरार चालत नाही, तो दुय्यम निबंधक कार्यालयात नोंदणीकृत असावा.

Q. अर्ज कुठे करायचा?

अर्ज फक्त ऑनलाइन पद्धतीने करता येतो. यासाठी शासनाची अधिकृत वेबसाइट: student.maharashtra.gov.in वर जावे लागते. ऑफलाइन अर्ज स्वीकारले जात नाहीत.

Q. किती शाळा निवडता येतात?

एका अर्जात तुम्ही कमाल 10 शाळा निवडू शकता. शाळा निवडताना तुमच्या घरापासून 1 किमी आणि 3 किमी अंतराच्या आतील शाळांना प्रथम प्राधान्य द्यावे.

Q. अर्जात चूक झाल्यास काय करावे?

एकदा अर्ज सबमिट (Submit) केल्यावर त्यात बदल करता येत नाही. म्हणून अर्ज 'Submit' करण्यापूर्वी सर्व माहिती काळजीपूर्वक तपासावी. जर अर्ज सबमिट करण्यापूर्वी चूक लक्षात आली, तर ती दुरुस्त करता येते. सबमिट नंतर चूक आढळल्यास नवीन अर्ज करावा लागतो (जुना 'Delete' करून), पण हे धोक्याचे असू शकते.

Q. लॉटरीचा निकाल कसा लागतो?

प्रत्येक जिल्ह्यातील शाळांसाठी शासनातर्फे संगणकीय सोडत (Online Lottery) काढली जाते. यात मानवी हस्तक्षेप नसतो. त्यामुळे प्रक्रिया पारदर्शक असते.

Q. नंबर लागल्यास काय करावे?

लॉटरीत नंबर लागल्यास:

1. पोर्टलवरून अलॉटमेंट लेटर (Allotment Letter) डाउनलोड करावे.
2. दिलेल्या मुदतीत (उदा. 15 दिवसांत) पडताळणी समितीकडे जाऊन कागदपत्रे तपासावीत.
3. कागदपत्रे योग्य असल्यास शाळेत जाऊन प्रवेश निश्चित करावा.

Q. Waiting List म्हणजे काय?

जर तुमचा नंबर पहिल्या लॉटरीत लागला नाही, तर तुमचे नाव प्रतीक्षा यादीत (Waiting List) असू शकते. निवड झालेल्या मुलांनी प्रवेश न घेतल्यास रिक्त राहिलेल्या जागा Waiting List मधील मुलांना क्रमाने दिल्या जातात.

Q. उत्पन्नाचा दाखला आणि जातीचा दाखला कोणत्या ठिकाणचा पाहिजे?

उत्पन्नाचा आणि जातीचा दाखला परराज्यातील ग्राह्य धरण्यात येणार नाही. ज्या ठिकाणी वास्तव्य आहे त्याच ठिकाणचा असावा. तहसीलदार/उपजिल्हाधिकारी/उपविभागीय महसूल अधिकारी यांनी निर्गमित केलेला दाखला आवश्यक आहे.

Q. जन्माचा दाखला/प्रमाणपत्र कोणते पाहिजे?

ग्रामपंचायत/मनपा/नपा यांचा दाखला, रुग्णालयातील रजिस्टर मधील दाखला, अंगणवाडी/बालवाडीतील रजिस्टर मधील दाखला किंवा आई, वडील अथवा पालकांनी प्रतिज्ञा पत्राद्वारे केलेले स्वयंनिवेदन ग्राह्य धरण्यात येईल.

Q. RTE 25% ऑनलाईन प्रवेशा करिता उत्पन्नाचा दाखला कोणत्या वर्षाचा पाहिजे?

पालकांचा आर्थिक वर्ष 2023-24 किंवा 2024-25 या वर्षाचा एक लाखापेक्षा कमी वार्षिक उत्पन्न असलेला दाखला असावा.

Q. घटस्फोटीत महिलांच्या बालकांसाठी आवश्यक कागदपत्रे कोणती?

1) न्यायालयाचा निर्णय, 2) घटस्फोटित महिलेचा/बालकाच्या आईचा रहिवासी पुरावा, 3) बालक वंचित गटातील असल्यास जातीचे प्रमाण पत्र व बालक आर्थिक दुर्बल गटातील असल्यास बालकाच्या आईचा उत्पन्नाचा दाखला.

Q. विधवा महिलेच्या बालकांसाठी आवश्यक कागदपत्रे कोणती?

1) पतीचे मृत्युपत्र, 2) विधवा महिलेचा/बालकाच्या आईचा रहिवासी पुरावा, 3) बालक वंचित गटातील असल्यास जातीचे प्रमाण पत्र व आर्थिक दुर्बल गटातील असल्यास आईचा उत्पन्नाचा दाखला.

Q. अनाथ बालकांसाठी आवश्यक कागदपत्रे कोणती?

1) अनाथालयाची/बालसुधार गृहाची कागदपत्रे, 2) जर बालक अनाथालयात राहत नसेल तर जे पालक त्याचा सांभाळ करतात त्यांचे हमीपत्र आवश्यक राहील. अनाथ बालकांच्या संदर्भात उत्पन्नाचा दाखला विचारात घेतला जाणार नाही.

Q. दिव्यांग बालकाच्या प्रवेशाचे निकष व आवश्यक कागदपत्रे कोणती?

सर्व जाती धर्मातील दिव्यांग बालके प्रवेशास पात्र. दिव्यांग असल्याचे प्रमाण पत्र 40% पेक्षा अधिक असल्याबाबतचे जिल्हा शल्यचिकित्सक किंवा वैद्यकीय अधीक्षक यांचे प्रमाणपत्र, जन्माचा दाखला, रहिवासी पुरावा आवश्यक आहे.

Q. Google नकाशात रहिवासाचे स्थान निश्चित करताना कोणती काळजी घ्यावी?

शाळेपासून ते घरापर्यंतचे हवाई अंतर Google Map ने निश्चित करावयाचे असल्याने, रेड बलूनद्वारे निवास स्थानाचे ठिकाण निश्चित करण्याकरिता तो बलून जास्तीत जास्त 5 वेळाच निश्चित करता येईल. पालकांनी निवास स्थानाचे लोकेशन अचूक नमूद करावे. एकदा अर्ज कन्फर्म केल्यावर पुन्हा लोकेशन बदलता येणार नाही.

Q. ऑनलाईन अर्ज भरल्यानंतर पुढील कार्यवाही कशी कळणार?

पालकांना अर्जात नमूद केलेल्या मोबाईल क्रमांकावर SMS द्वारे सूचित केले जाईल. पण पालकांनी फक्त SMS वर अवलंबून राहू नये. RTE पोर्टल वर Application wise details या tab वर क्लिक करून आपला अर्ज क्रमांक लिहून अर्जाची स्थिती पहावी.

Q. प्रवेशासाठी निवड झाल्यानंतर प्रवेश कसा घ्यावा?

प्रवेशासाठी निवड झाली आहे असा msg प्राप्त झाल्यानंतर RTE पोर्टल वरील Application wise details या tab वर क्लिक करून अर्ज क्रमांक लिहून स्थिती पहावी. लॉटरी लागली असेल तर allotment letter ची प्रिंट काढावी आणि हमीपत्र या tab वर क्लिक करून त्याची प्रिंट काढावी. Allotment letter वर दिलेल्या पडताळणी समितीच्या पत्त्यावर सर्व आवश्यक कागदपत्रे घेऊन जावे.

Q. RTE 25% अंतर्गत शाळेत प्रवेश मिळाल्यावर स्थलांतर किंवा शाळा बदल शक्य आहे का?

नाही. RTE 25% अंतर्गत एका शाळेत प्रवेश मिळाल्यावर कोणत्याही कारणास्तव शाळा बदलून मिळत नाही.