RTE उत्पन्न प्रमाणपत्र: संपूर्ण माहिती 2026-27

RTE प्रवेशासाठी उत्पन्न प्रमाणपत्र (Income Certificate) हे सर्वात महत्वाचे कागदपत्र आहे. या लेखात आम्ही तुम्हाला उत्पन्न प्रमाणपत्र कसे काढावे, कोणती कागदपत्रे लागतात, online अर्ज कसा करावा याबद्दल संपूर्ण माहिती देणार आहोत.

उत्पन्न प्रमाणपत्र म्हणजे काय?

Income Certificate (उत्पन्न प्रमाणपत्र) हे एक सरकारी दस्तऐवज आहे जे तुमच्या कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न दर्शवते.

का आवश्यक आहे?

RTE प्रवेश आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत घटकांसाठी (EWS - Economically Weaker Section) आहे. तुमचे कुटुंब या श्रेणीत येते हे सिद्ध करण्यासाठी उत्पन्न प्रमाणपत्र आवश्यक आहे.

💵 RTE साठी उत्पन्न मर्यादा (Income Limit)

📊 2026-27 साठी उत्पन्न मर्यादा:

🏙️

Urban Areas (शहरी भाग)

₹8,00,000 प्रति वर्ष

Mumbai, Pune, Nagpur, Nashik, Thane इ.

🌾

Rural Areas (ग्रामीण भाग)

₹8,00,000 प्रति वर्ष

गावे आणि लहान शहरे

⚠️ महत्वाचे: हे कुटुंबाचे एकूण वार्षिक उत्पन्न आहे (आई + वडील + इतर कमावणारे सदस्य).

👥 कोणाला उत्पन्न प्रमाणपत्र लागते?

✅ लागते

✓ EWS (General Category) मुलांना
✓ जर तुमचे कुटुंब SC/ST/OBC नसेल
✓ वार्षिक उत्पन्न ₹8 लाखांपेक्षा कमी असेल

ℹ️ लागत नाही

• SC/ST Category: Caste certificate पुरेसे
• OBC Category: Caste + Non-Creamy Layer certificate
• Orphan/Divyang: संबंधित certificate

📄 आवश्यक कागदपत्रे

ओळखपत्र (Identity Proof)

• Aadhaar Card (आवश्यक)
• Voter ID / Pan Card (optional)

राहत्या पत्त्याचा पुरावा (Address Proof)

• Electricity Bill / Gas Bill
• Ration Card
• Domicile Certificate
• Leave & License Agreement (भाड्याने असाल तर)

उत्पन्नाचा पुरावा (Income Proof)

• नोकरी करत असाल: Salary Slips (शेवटचे 3 महिने) + Form 16
• व्यवसाय करत असाल: ITR (Income Tax Return) शेवटचे 2 वर्षांचे
• शेती करत असाल: 7/12 उतारा + 8A
• कामगार असाल: Labour Card / Daily Wages Certificate
• कोणतेही उत्पन्न नसेल: Self Declaration Affidavit

Passport Size Photos

अर्जदाराचे 2 फोटो (अलीकडील)

Application Form

Aaplesarkar किंवा Tehsil Office मधून मिळेल

💻 Online अर्ज कसा करावा

Aaplesarkar Portal वर जा

Website: aaplesarkar.mahaonline.gov.in

किंवा Google वर "Aaplesarkar Maharashtra" search करा

Login / Register करा

• Mobile number आणि Email ID लागेल
• OTP verification करा
• Password सेट करा

"Income Certificate" सेवा निवडा

Services → Revenue Department → Income Certificate

Application Form भरा

• Personal Details (नाव, पत्ता, Aadhaar)
• Income Details (उत्पन्नाची माहिती)
• Purpose: "RTE Admission" निवडा

Documents Upload करा

सर्व कागदपत्रे PDF format मध्ये upload करा

प्रत्येक file 2 MB पेक्षा कमी असावी

Fees भरा

Fees: ₹20-30 (Online payment)

Debit Card / Credit Card / UPI / Net Banking

Submit करा आणि Receipt घ्या

Application submit केल्यावर Application Number मिळेल

✅ Receipt print काढून ठेवा + Application Number note करा

⏰ किती वेळ लागतो?

• Online अर्ज: 7-15 दिवस

• Offline अर्ज (Tehsil Office): 15-30 दिवस

• Urgent असेल तर: Tatkal service उपलब्ध (extra fees)

🏢 Offline अर्ज (Tehsil Office मध्ये)

1️⃣

तुमच्या Tehsil Office मध्ये जा

2️⃣

Income Certificate application form घ्या

3️⃣

Form भरा आणि सर्व documents attach करा

4️⃣

Fees भरा (₹20-30) आणि receipt घ्या

5️⃣

15-30 दिवसांनी certificate तयार होईल

⚠️ सामान्य चुका (टाळा!)

❌ चुकीची उत्पन्न माहिती देणे

जर तुमचे उत्पन्न ₹8 लाखांपेक्षा जास्त असेल तर खोटी माहिती देऊ नका. Verification मध्ये पकडले गेल्यास अर्ज reject होईल.

❌ जुनी कागदपत्रे देणे

Salary slips, ITR, Bank statements - सर्व अलीकडील असावीत (शेवटचे 6 महिने).

❌ सर्व कमावणाऱ्यांचे उत्पन्न न दाखवणे

कुटुंबातील सर्व कमावणाऱ्या सदस्यांचे उत्पन्न दाखवावे लागते (आई, वडील, भाऊ, आजी-आजोबा).

❌ चुकीचा पत्ता देणे

Certificate वरील पत्ता आणि RTE application वरील पत्ता सारखाच असावा.

💡 Pro Tips

✅ लवकर अर्ज करा

RTE अर्ज सुरू होण्याच्या 2-3 महिने आधी income certificate काढून घ्या. शेवटच्या क्षणी घाई करू नका.

✅ Online पद्धत वापरा

Aaplesarkar वर online अर्ज करणे जलद आणि सोपे आहे. Offline पेक्षा कमी वेळ लागतो.

✅ सर्व documents तयार ठेवा

अर्ज करण्यापूर्वी सर्व कागदपत्रे scan करून PDF मध्ये तयार ठेवा. यामुळे वेळ वाचेल.

✅ Validity तपासा

Income certificate ची validity 1 वर्ष असते. RTE प्रवेशाच्या वेळी valid असावे.

✅ Xerox copies काढून ठेवा

Certificate मिळाल्यावर 5-6 xerox copies काढून ठेवा. RTE verification साठी लागतील.

❓ सामान्य प्रश्न (FAQs)

Q1: Income certificate ची validity किती?

A: 1 वर्ष. त्यानंतर renewal करावे लागते.

Q2: Fees किती आहे?

A: ₹20-30 (online/offline). Tatkal service साठी ₹100-200.

Q3: SC/ST ला income certificate लागते का?

A: नाही. SC/ST साठी फक्त Caste Certificate पुरेसे आहे.

Q4: आईचे उत्पन्न मोजावे का?

A: होय! कुटुंबातील सर्व कमावणाऱ्या सदस्यांचे उत्पन्न मोजावे.

Q5: Application status कसे तपासावे?

A: Aaplesarkar portal वर login करून "Track Application" मध्ये application number टाका.

Q6: Certificate reject झाले तर?

A: Rejection reason वाचा, चुकीची माहिती सुधारून पुन्हा अर्ज करा.

निष्कर्ष

RTE प्रवेशासाठी उत्पन्न प्रमाणपत्र अत्यंत महत्वाचे आहे. योग्य कागदपत्रे आणि अचूक माहिती देऊन तुम्ही सहजपणे certificate मिळवू शकता. Online पद्धत वापरा, लवकर अर्ज करा, आणि सर्व documents तयार ठेवा - यामुळे तुमचा अर्ज smooth होईल.

लक्षात ठेवा: खोटी माहिती देऊ नका, सर्व कमावणाऱ्यांचे उत्पन्न दाखवा, आणि certificate ची validity तपासा. तुमच्या मुलाच्या RTE प्रवेशासाठी शुभेच्छा!

🎓 RTE प्रवेशासाठी शुभेच्छा!

योग्य कागदपत्रे तयार करा, यश मिळवा!

📌 या लेखात काय आहे